Zee, zout, zand, zon. Bergen aan Zee heeft alles van een fijne badplaats. Het villadorp werd in 1906 door Berlage ontworpen en behalve badderen kun je in de omgeving heerlijk wandelen. Zoals deze pittige wandeling die door het duingebied tussen Bergen aan Zee en Schoorl voert, met onder je voeten de hoogste duinen van Nederland. Na de mulle zandpaden van het Noord-Hollands Duinreservaat wandel je nog vier kilometer over het strand voordat je weer terug bent bij af. Ben je geen mul-zandwandelaar? Check vooraf eb/vloed. En neem voldoende drinken mee.
Lengte: 19,1 / 20,6 km (inclusief lusje door De Kerf).
Start-/eindpunt: Bushalte Zeeweg in Bergen aan Zee. Of halverwege de route bij Buitencentrum Schoorlse Duinen, Oorsprongweg 1, 1871 HA Schoorl.
ONDERWEG
[1] Energieke vlinder
De duinparelmoervlinder is het icoon van het Noordhollands Duinreservaat. De soort is zeldzaam, maar in het duinreservaat vindt de kieskeurige rups haar voedsel: duinviooltjes en hondsviooltjes. De vlinder (oranje vleugels met zwarte vlekken en stippen) legt enorme afstanden af op zoek naar een geschikte plek voor haar eitjes.
[2] Recordhouder
Het Noordhollands Duinreservaat is recordhouder. De duinen zijn de breedste (5 km) én hoogste van Nederland. De hoogste duintop, 55,4 meter, ligt bij Buitencentrum Schoorlse Duinen. Daar zijn de zandkorrels zo mooi rond dat de wind ze tot hoge duinen kon opstuiven.
[3] Gerasp in het Ganzenveld
Hier, in `t Groote Ganzenveld, groeit de ronde zonnedauw, zweeft de zwervende heidelibel, zoemt de heizijdebij. En hier lóópt de rugstreeppad – springen laat hij aan kikkers over. Zijn gekwaak is een soort raspen, en dan zo hard dat het kilometers ver te horen is.
[4] Topgevoel
De beloofde duintop, 55,4 meter hoog. Onder aan het duin ligt Buitencentrum Schoorlse Duinen. Je kunt kiezen: de route vervolgen of via een lange, steile trap naar het bezoekerscentrum (met Brasserie IJgenweis) en daarna weer even steil naar boven.
[5] Op je buik
Over de schoonheid van de donkere Schoorlse dennenbossen lopen de meningen uiteen. Er zijn er die vinden dat exoten als de Corsicaanse den moeten verdwijnen. Anderen zien juist de waarde van de dennen in. Ze verwijzen naar een bijzonder schouwspel dat zich afspeelt in de zomer op het dikke pakket dennennaalden. Dan bloeit daar de zeldzame dennenorchis. Ze is roomkleurig met belletjes en draait rond als een ballerina. Alleen liggend op je buik kun je haar zien dansen.
[6] Volle agenda
Plaggen, kappen, verstuiven, onthouten, chopperen, dunnen, baggeren (duinmeren), graven (stuifkuilen), afgraven, begraven, maaien, afvoeren, verwijderen (exoten), aanleggen (struweelranden) en nog maar eens maaien. De dagen van de boswachter zijn snel gevuld. Het doel: veerkrachtige, dynamische duinen. Ook de grazers, die soms in het Vogelmeer afkoelen, helpen daaraan mee.
[7] Rauw randje
De hoge duinen bij Schoorl waren niet eens zo lang geleden nog het territorium van goed georganiseerde jutters. In de diepe duinvalleien lagen ze te wachten. Ooit spoelde een kostbare lading hout aan. Met veel moeite lukt het die de duinpannen in te slepen. De helft van alle schuttingen en schuurtjes in Schoorl zijn van dát hout gemaakt, zo gaan de verhalen.
[8] Als het waait …
… gaan de duinen aan de ‘wandel’. Als het héél hard waait kan zelfs de voet onder het duin worden weggeslagen, waardoor paraboolvormige duinen ontstaan. Als die losslaan, kunnen ze met een snelheid van enkele meters per jaar landinwaarts ‘hollen’.
[9] Bijna zilver voor De Kerf
Het was wereldnieuws toen Staatsbosbeheer in 1997 bij Schoorl de duinen doorstak. Een kerf van 50 m breed, tussen paal 30 en 31. Door De Kerf stroomde de zee bij harde noordwesterstorm de duinvallei in – vernatten en dynamiek was het doel – maar dat is alweer een tijdje geleden. De natuur gaat haar gang, het gat waait na bijna een kwart eeuw langzaamaan weer dicht met zand. In de Parnassiavallei groeien zeeraket, zeekraal, zeekool, schorrenzoutgras en biestarwegras, en – last but not least – de parnassia palustris, eveneens een liefhebber van het brakke water in de vallei. Dit sierlijk plantje bloeit met stervormige witte bloemen en goudgele knopjes op de onvruchtbare meeldraden.
Zee, zout, zand, zon. Bergen aan Zee heeft alles van een fijne badplaats. Het villadorp werd in 1906 door Berlage ontworpen en behalve badderen kun je in de omgeving heerlijk wandelen. Zoals deze pittige wandeling die door het duingebied tussen Bergen aan Zee en Schoorl voert, met onder je voeten de hoogste duinen van Nederland.…
INFORMATIE WANDELROUTE BERGEN AAN ZEE – SCHOORL
Lengte: 19,1 km.
Met lusje door De Kerf (zee-inham) 20,6 km.
Start-/eindpunt: Bushalte Zeeweg in Bergen aan Zee. Of halverwege de route bij Buitencentrum Schoorlse Duinen, Oorsprongweg 1, 1871 HA Schoorl. Navigatieadres auto: navigatieadres Heereweg 62, Schoorl. Start routebeschrijving bij H.
Markering: Deels via wandelnetwerken Staatsbosbeheer en Noord-Holland (cijfers en pijlen in verschillende kleuren).
Horeca: Bergen aan Zee: Noord, paviljoennoord.com. Schoorl: Buitencentrum Schoorlse Duinen, IJgenweis, ijgenweisschoorl.nl; op strand paviljoen Paal29 (alleen in het seizoen, paal29.nl).
P: Bergen aan Zee, C.F. Zeilerboulevard/Verspyckweg (maart t/m oktober, dagkaart € 12,30); Buitencentrum Schoorlse Duinen (dagkaart € 12,30): start beschrijving bij H.
OV: Tussen Bergen aan Zee (halte Zeeweg) en Buitencentrum Schoorlse Duinen rijdt bus 410 (en 866, overstappen in Bergen). Vanaf halte Schoorl Sanderije langs de Heereweg is het 3 minuten lopen naar het Buitencentrum.
Kinderroute: Bij Buitencentrum Schoorlse Duinen veel activiteiten en routes voor kinderen.
Toegangskaart: Voor het Noordhollands Duinreservaat heb je een duinkaart nodig (€ 2), te koop bij automaat langs het pad, pinnen of via pwn.nl/duinkaartkopen
Tips: Tweede helft oktober wordt de Kunst10daagse (dekunst10daagse.nl) georganiseerd in Bergen, Bergen aan Zee en Schoorl. Op bijzondere plekken, ook buitenkunst.
Neem voldoende drinken mee en check vooraf een getijdentabel (eb/hard zand). Van Buitencentrum Schoorl naar het strand is het ongeveer 5 kwartier lopen.
ROUTEBESCHRIJVING WANDELROUTE BERGEN AAN ZEE – SCHOORL
A t/m (..) verwijst naar het punt op de route waar je je bevindt > zie hiervoor de ANWB-wandelgids.
[1] t/m [..] verwijst naar een ‘weetje’ > zie onderaan de routebeschrijving.
LA = linksaf; RA = rechtsaf; RD = rechtdoor; ri = richting.
Markering: o = oranje; g = geel; r = rood; bl = blauw; p = paars; gr = groen; w-r = wit-rood.
Begin je in Schoorl start dan bij H in de routebeschrijving.
A/Start = Vanaf bushalte Zeeweg/Van der Wijckplein: wandel richting strand, via het Van der Wijckplein met groot abstract standbeeld. Overzijde plein RA, voorlangs het Zee-Aquarium, langs parkeerhavens. Eerste splitsing LA, C.F. Zeilerboulevard.
** De C.F. Zeilerboulevard alsmaar volgen, wordt uiteindelijk de Verspyckweg.
Je wandelt RD langs Het Zeehuis, verderop het Noordhollands Duinreservaat in [1]. Bij P20975/001 (met kaartjesautomaat) RA ri Bergen, Korteweg (g/r/o/w-r). Na 60 m op splitsing klinker-/bospad rechts aanhouden (g/r/o/w-r), zandpad, stijgt. Na 250 m op driesprong LA (o/g/r). Na 180 m kom je op vijfsprong.
B = Ga op vijfsprong RD, kruis klinkerpad (r/g/w-r), volg zandpad door heideveld. Pad wordt breed mul zandpad en stijgt. Na 500 m, op brede kruising van paden met bank RA (g/r/w-r), pad daalt en buigt haaks LA langs plas.
Einde plas op Y-splitsing LA (g/r/w-r). Na 70 m op Y-splitsing RA (r/w-r). Na 120 m op driesprong RA (r/w-r), zandpad, stijgt. Op kruising met betonnen waterput en bank LA (w-r), langs hoog, steil duin [2]. Pad daalt, buigt LA en komt uit op een driesprong.
C = Sla op driesprong RA (w-r). Verderop breed pad over de hei, daarna weer door het bos. Let op: 10 m na kruisen ruiterpad LA, houten hek door, Schoorlse Duinen in. Na 170 m, op kruising van zandpaden met bank: RA, Doodweg. Deze volgen tot kp7.
D = Bij kp7 scherp linksom, pad stijgt. Verderop betonpad oversteken en bospad vervolgen, volg groen. Bij kp8 LA, kruis asfaltpad en RD, Rozenlaantje in. Einde laantje, bij heideveld (’t Groote Ganzenveld [3]) RA (p), Wilhelminalaan.
Einde heideveld RD (p). Einde Wilhelminalaan bij bankje RA, Mariaweg. Komt uit bij kp9, overzijde asfaltpad.
E = Bij kp9 RD (bl) ri kp19, Langeweg. Na 170 m op viersprong met bank LA (gr/bl/p), pad over de Waterbosvlakte. Bij kp19 RA (bl/p) ri kp17, zandpad, stijgt. Volg blauw en paars naar kp17. Bij kp17 LA ri kp18 (bl).
F = Bij kp18 RA ri kp30, pad stijgt, volg alsmaar blauw. Bij kp30 RD ri kp66 (bl/r/gr). Na 10 m LA, via houten trap naar duintop (w-r) [4]. Even voorbij top staat kp32.
[NB Steile trap vermijden? Laat die links liggen. Na 200 m bij kp66 RD ri kp24. Na 200 m LA, voetpad. Na 100 m ben je terug bij Ijgenweis/ kp24/het Buitencentrum.]
G = Bij kp32 kun je kiezen. Voor hoofdroute vervolg ri kp31, breed zandpad boven langs bezoekerscentrum. Lees verder bij i.
Een kijkje nemen bij het Buitencentrum of ben je hier gestart? Ga bij kp32 RA de steile trap af, gele pijl. Onderaan bij kp65 LA/RA, volgende steile trap af. Bij kp64 RD zwarte pijl naar kp24 met terras Ijgenweis en verderop Buitencentrum Schoorlse Duinen.
H = Wandelaars die de route starten bij Buitencentrum Schoorlse Duinen: vanaf terras Ijgenweis (achterzijde gebouw) RD naar kp24 (op Y-splitsing bij vlaggenmasten). Hou schuin rechts aan, zwarte pijl. Op splitsing zwarte routes, bij kp64, RD, trap op. Einde trap LA en na 20 m, bij kp65 RA, volgende trap op. Je komt bij kp32. Volg nu ri kp31 en lees verder bij i.
i = Bij kp31 RD (zw). Na 30 m schuin links. Op volgende kruising van bospaden RD (zw/r). Na 100 m bij kp67 LA, bospad (van wandelnetwerk af [5]). Bij kp33 RD, volg paars naar kp27.
J = Bij kp27 RA ri kp26 (p). Na 300 m RD fietspad oversteken (bl/p/zw), begrazingsgebied in. Na 220 m, bij kp26 (even voorbij kp41) ga schuin links ri kp46, langs oever Vogelmeer [6]. Volg blauw langs oever (paaltjes verdwijnen soms deels onder water).
Na circa 300 m, bij solitaire den, volg zandpad, buigt linksaf over de hei (bl) en komt uit bij kp46. Sla LA, volg alsmaar blauw, een lang, pittig (mul) zandpad [7], met na 800 m een solitaire den voor wat schaduw. 800 m hierna, op vage splitsing, hou rechter pad aan voor de laatste 200 m naar kp25.
K = Bij kp25 RD overstapje over schrikdraad en RD ri zee (bl). Bij fietsenstalling RD zandduin over [8] en sla op het strand, bij kp48 LA ri kp21 (w/bl).
L = Na 1,8 km ben je ter hoogte van strandpaal 30/500. Achter de duinen ligt natuurgebied De Kerf [9] waar je een lusje van circa 1,5 km door de duinvallei kunt maken.
Vanaf ingang De Kerf vervolg over het strand. Na 2,2 km kom je bij de eerste strandopgang van Bergen aan Zee met strandpaviljoen Noord (grote witte strandtent op palen).
Wie in Schoorl is gestart: ga direct na strandpaviljoen Noord LA van het strand af, dan bovenaan strandafslag LA, C.F. Zeilerboulevard. Lees verder onder A bij **.
Hoofdroute: vervolg RD en sla bij tweede strandopgang na Noord (= na ca 500 m) LA, het strand af Bergen aan Zee in. Ga RD via het Van Wijckplein en RD de Zeeweg op met bushaltes en je bent terug bij de start.